Spalarnie odpadów a rzeczywistość – co musisz o nich wiedzieć?

Spalanie odpadów to popularny proceder na świecie praktykowany już od około 150 lat. Pierwsza profesjonalna przemysłowa spalarnia odpadów powstała w 1974 roku w Anglii. Na świecie istnieje ponad 2500 spalarni, w tym ponad 500 w Europie. Co warto wiedzieć na temat spalarni odpadów? I czy wydobywające się z nich opary są szkodliwe dla osób mieszkających w ich pobliżu?

Spalarnie odpadów a rzeczywistość – co musisz o nich wiedzieć?

Czym są spalarnie odpadów?

Spalarnie odpadów to zakłady odzysku energii ze śmieci, które wytwarzają dzięki spalaniu ciepło, a także energię elektryczną. W skrócie można uznać, że to elektrociepłownie, których paliwem są odpady. W krajach takich jak Szwecja, Belgia, Dania, Holandia, Francja, Finlandia, Niemcy, Austria czy Włochy liczba oraz wydajność spalarni zaspokajają w pełni potrzeby w zakresie termicznego przekształcania odpadów. Wśród członków UE, którzy dołączyli do wspólnoty później, tylko Litwa osiągnęła poziom zbliżony do wspomnianych wcześniej krajów. Wiele państw nie ma możliwości spalania w całości tak zwanych odpadów resztkowych, czyli tych, których nie udało się poddać recyklingowi. Wśród państw wciąż pracujących nad poprawą sytuacji jest Polska. W ostatnich latach udało się jednak zbudować 7 nowoczesnych spalarni odpadów komunalnych, których maksymalna wydajność to około 1,3 miliona ton na rok.

W jakim celu budowane są spalarnie śmieci?

Spalarnie to element przetwarzania śmieci, które budowane są w celu unieszkodliwiania odpadów. Głównie tyczy się to odpadów komunalnych, ale także niebezpiecznych, czyli na przykład pozostałości medycznych lub poprodukcyjnych. Co istotne, spalanie śmieci nie jest jedyną formą ich utylizacji. Spalarnie rozwiązują wyłącznie problem tych odpadów, które nie są poddawane innym metodom utylizacji.

Co warte zaznaczenie, spalanie śmieci nie może zastąpić innych metod przetwarzania odpadów takich jak recykling czy kompostowanie. Stanowi uzupełnienie całego procesu i jest sposobem zagospodarowania odpadów niebezpiecznych, które mogłyby mieć negatywy wpływ na wody gruntowe i glebę.

Czy spalarnie śmieci są groźne dla zdrowia osób, które mieszkają w ich pobliżu?

Popularny mit głosi, że dym wydobywający się ze spalarni odpadów jest szkodliwy dla osób mieszkających w pobliżu. Funkcjonowanie spalarni śmieci musi być jednak zgodne z restrykcyjnymi przepisami, wśród których jednym z najważniejszych jest to, że muszą być stosowane zabezpieczenia i filtry, które ograniczają emisję szkodliwych gazów oraz dymów.

Podczas spalania wytwarzane gazy trafiają do komory dopalającej, a ich pozostałości są następnie transportowane do specjalnych filtrów ceramicznych, gdzie także są wyłapywane kolejne trujące frakcje. Ostatnim etapem jest zastosowanie filtrów materiałów. W efekcie do atmosfery trafiają oczyszczona i całkiem niegroźne spaliny. Niebezpieczne substancje są z kolei wytrącane w formie popiołu, który następnie pakowany jest do specjalnych worków i poddawany składowaniu lub kolejnym etapom przetwarzania. Eksperci przyznają, że zdecydowanie większym zagrożeniem dla atmosfery są tzw. kopciuchy niż spalarnie śmieci. Mit na temat szkodliwości spalarni śmieci jest zatem nieprawdziwy i nie warto go powielać.

Spalarnia śmieci przyciągająca turystów, czyli wiedeński Spittelau

Ciekawym przykładem spalarni śmieci jest zakład Spittelau umiejscowiony w stolicy Austrii, który swoją działalność rozpoczął w 1976 roku. Po przejściu wielu modernizacji wiedeński zakład jest w stanie przetwarzać aż 275 tysięcy ton rocznie, a ciepło wygenerowane dzięki temu pozwala ogrzać około 60 tysięcy gospodarstw domowych. W Austrii szacuje się, że każdy mieszkaniec generuje około 630 kg odpadów rocznie, ale tylko około 3% trafia na składowiska. Reszta podlega kompostowaniu, utylizacji w zakładach energetycznych lub recyklingowi. Austriacki Spittelau to nie tylko efektywny zakład, ale i ciekawy budynek, który wyróżnia się na tle innych budowli w okolicy i przyciąga ciekawskie spojrzenia turystów. Takie kraje jak Austria mogą być zatem przykładem dla państw rozwijających się w zakresie gospodarowania odpadami.