Jak utylizować rtęć? Na to musisz uważać – kilka ważnych wskazówek

Rtęć jest substancją niebezpieczną i szkodliwą dla życia i zdrowia człowieka. Posiada ona wiele właściwości, które są charakterystyczne tylko dla niej i nie są znane innym pierwiastkom chemicznym. Przede wszystkim rtęć jednym z najbardziej toksycznych pierwiastków i w tej klasyfikacji zajmuje drugie miejsce zaraz po plutonie. Jako jedyny metal przyjmuje postać ciekłą w temperaturze pokojowej. W środowisku może ona pojawiać się jako efekt działalności człowieka – także między innymi poprzez nieprawidłową utylizację odpadów takich jak baterie, świetlówki czy też termometry. Pochodne organiczne rtęci mogą występować też w kosmetykach i szczepionkach jako konserwanty.

Jak utylizować rtęć? Na to musisz uważać – kilka ważnych wskazówek

Dlaczego rtęć jest szkodliwa?

Przede wszystkim rtęć w żadnych warunkach nie podlega procesom przemiany w postać nieszkodliwą. Oznacza to, że każda, nawet najmniejsza jej ilość, może człowiekowi zaszkodzić i prowadzić do zatrucia. Rtęć jest zagrożeniem nie tylko dla ludzi – ale także dla zwierząt. Może utrzymywać się w swojej formie nawet przez okres kilku miesięcy i przemieszczać się w różne obszary oddalone od źródła jej emisji. Przedostaje się do wód gruntowych i je zanieczyszcza, a co za tym idzie – można ją spotkać także w rybach, które spożywamy na co dzień. Do organizmu człowieka rtęć może się dostać poprzez układ oddechowy, pokarmowy i przez skórę. Przewlekła ekspozycja na rtęć może prowadzić do różnych problemów ze zdrowiem takich jak ataksja, parestezje, zaburzenia mowy, utrata wzroku i słuchu, a także depresja, bezsenność, zaburzenia pamięci czy schizofrenia. Na dodatek zatrucie metalami ciężkimi takimi jak rtęć ma wpływ na zaostrzenie takich chorób jak choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane oraz stwardnienie zanikowe boczne.

Jak poprawnie utylizować rtęć?

Rtęć wykorzystywana jest między innymi w różnych gałęziach przemysłu, ale w warunkach domowych najczęściej spotykamy ją w termometrach. Są to zarówno termometry lekarskie, jak i termometry zawieszone na zewnętrznych ramach naszych okien. Niezależnie od tego, czy chcemy zutylizować uszkodzony czy też sprawny termometr rtęciowy, nie możemy wyrzucić go do zwykłego kontenera na odpady komunalne. Ze względu na ryzyko skażenia trzeba zadbać o prawidłową utylizację takiego termometru. Jeżeli nie jest on uszkodzony to możliwości jest kilka. Jedną z nich jest oddanie termometru rtęciowego do apteki. Niektóre sklepy i centra zdrowia również oferują możliwość oddania starego termometru do specjalnego pojemnika na odpady niebezpieczne. Inną opcją jest oddanie go do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych, który znajduje się na terenie każdej gminy. W niektórych przypadkach mogą oni także oferować odbieranie niebezpiecznych odpadów bezpośrednio od mieszkańców.

Wyciek rtęci, a jej utylizacja

Warto też wiedzieć jak postąpić w sytuacji, kiedy stłucze nam się w domu termometr rtęciowy. Należy przede wszystkim zachować ostrożność. Nie wolno dotykać rtęci ani termometru gołą skórą. Za pomocą grubych rękawic ochronnych oraz akcesoriów takich jak na przykład łopatka należy zebrać rtęć i pozostałości stłuczonego termometru oraz umieścić je w szczelnym pojemniku – na przykład w słoiku wypełnionym zimną wodą. Pamiętajmy także o tym, że rtęci nie wolno zbierać przy użyciu odkurzacza, gdyż odkurzacz może spowodować rozpylenie rtęci w powietrzu. Utylizowana rtęć nie może także trafić do odpadów zmieszanych lub kanalizacji. Jeżeli na podłodze pozostały drobinki, których nie da się usunąć, to można posypać je sproszkowaną siarką i przykryć papierem na kilka godzin, a później odkurzyć. Podczas wykonywania tej czynności warto zabezpieczyć twarz za pomocą maseczki ochronnej, a pomieszczenie dobrze wywietrzyć. Słoik z zawartością należy przekazać do jednego z wyżej wymienionych miejsc.