Nowy projekt dotyczący butelek zwrotnych – co się zmieni?

Zmiany klimatyczne stały się faktem, a wraz z nimi próby przeciwdziałania niszczeniu planety w zastraszającym tempie. Jednym z większych problemów w ramach gospodarowania odpadami są butelki – nie tylko szklane, ale i plastikowe. Na szczęście powstał projekt, dzięki któremu prawo zmieni się na korzyść środowiska. Sprawdź, na czym polega inicjatywa dotycząca butelek zwrotnych i co się zmieni.

plastikowe butelki zwrotne

System kaucyjny – na czym będzie polegał?

System kaucyjny będzie miał swój debiut w Polsce już w styczniu 2025, ale nawet teraz coraz więcej sklepów dobrowolnie przyjmuje zarówno szklane, jak i plastikowe butelki po napojach. W przyszłym roku to już nie będzie tylko chęć, ale i obowiązek dla sklepów.

Co ważne dla klienta, puste opakowania po napojach będzie można zwrócić do sklepu bez okazywania paragonu. Nie będzie potrzeby udowadniania, że napój został zakupiony w tym samym miejscu, w którym zechcesz zwrócić butelkę. W systemie kaucyjnym będą uczestniczyć wszystkie sklepy o powierzchni większej niż 200 metrów kwadratowych. To oznacza, że mniejsze sklepy zyskają dobrowolność w tym zakresie.

Jakie opakowania będą podlegały zwrotowi?

Co istotne dla konsumenta, to katalog opakowań do zwrotu będzie dużo szerszy niż obecnie. Klient będzie mógł zwrócić:

  • butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra,
  • butelki z tworzyw sztucznych jednorazowego użytku o pojemności do 3 litrów,
  • puszki metalowe o pojemności do 1 litra.

Co istotne, opakowania po mleku będą objęte systemem dopiero od 2026 roku. Obowiązek zbiórki opakowań po mleku i produktach mlecznych został odroczony. Według ministerstwa środowiska taka decyzja pozwoli odpowiednio przygotować system do zbierania opakowań tego typu.

Na jaką kaucję do zwrotu może liczyć klient? Początkowo była mowa o 50 groszach za każde opakowanie, ale to się zmieniło. W nowym projekcie rozporządzenia postanowiono, że kaucja będzie wynosiła 1 zł dla szklanych butelek zwrotnych o pojemności do 1,5 litra – w to wliczają się także butelki za piwo. Sklepy będą miały obowiązek przyjęcia butelek po piwie, jeśli mają je w swojej ofercie. Natomiast w przypadku puszek i opakowań plastikowych będzie można liczyć na 50 groszy za każde opakowanie.

Wygoda dla klientów, a co dla sklepikarzy?

Projekt jest korzystny dla klientów oraz dla środowiska, ale jak sytuacja wpłynie na sklepikarzy? W ramach inicjatywy zakłada się także obowiązek przyjmowania opakowań szklanych przez sklepy poniżej powierzchni 200 metrów, ale tylko w przypadku takich butelek, w jakich mają napoje do sprzedaży. Nie będzie ich obowiązywał nakaz przyjmowania butelek plastikowych oraz puszek. Problemem dla właścicieli małych sklepów może być jedynie konieczność wygospodarowania miejsca na składowanie większej ilości opakowań.

Ministerstwo Środowiska zakłada utworzenie Punktów Zwrotu Opakowań Kaucjonowanych w każdej gminie

Projekt zakłada utworzenie co najmniej jednego punktu w każdej gminie, gdzie mieszkańcy będą mogli oddać kaucjonowane opakowania i odzyskać pieniądze. Jeśli nie znajdzie się chętny do prowadzenia takiego punktu, odpowiedzialność za jego założenie spocznie na podmiocie reprezentującym.

Co więcej, Ministerstwo Środowiska proponuje, by kaucja „podążała” za produktem, a jej rozliczenie odbywało się przez operatora. Dotychczas obowiązująca ustawa przewidywała pobieranie kaucji wyłącznie od użytkownika końcowego, co budziło obawy firm dotyczące nieszczelności i potencjalnych defraudacji systemu.