Styropian budowlany to popularny materiał wykorzystywany jako izolacja termiczna dachów i podłóg, a także ścian domu na zewnątrz. Z kolei styropian opakowaniowy jest wykorzystywany – między innymi – jako wypełniacz przesyłek. To z pozoru bezproblemowe tworzywo – lekkie, łatwo dostępne. Jednak proces jego produkcji jest dość skomplikowany, a utylizacja wymaga przestrzegania określonej procedury. Oto, co warto wiedzieć na ten temat.
Co to jest styropian i jakie są jego właściwości?
Styropian jest wykonany z polistyrenu ekspandowanego, czyli lekkiego tworzywa sztucznego spienionego w procesie produkcji, dzięki czemu zyskuje bardzo dobre właściwości termoizolacyjne. Materiał ten zostaje spieniony w procesie podgrzewania granulek polistyrenu parą wodną, co powoduje ich wielokrotne zwiększenie objętości i utworzenie lekkiej, porowatej struktury wypełnionej powietrzem.
Proces powstawania styropianu krok po kroku
Wytwarzanie styropianu składa się z kilku zasadniczych etapów, z których najistotniejsze to spienianie, sezonowanie, formowanie i tzw. dojrzewanie materiału. Oto one w najważniejsze
1. Surowiec wyjściowy
Skład styropianu jest bardzo prosty – podstawą jest polistyren, czyli tworzywo sztuczne wytwarzane przemysłowo z surowców petrochemicznych. Na tym etapie nie ma jeszcze lekkiej struktury typowej dla styropianu – ma formę drobnych granulek lub perełek.
W kolejnym kroku do materiału dodawany jest tzw. czynnik spieniający. Zazwyczaj to gaz, niekiedy też substancja, która ma zdolność przechodzić w stan gazowy po podgrzaniu do określonej temperatury. W ten sposób każda granulka zyskuje potencjał do silnego zwiększenia objętości (można zastosować tu analogię do podgrzewanego ziarna kukurydzy – popcornu).
2. Spienianie wstępne
Granulki trafiają do urządzenia, w którym znajduje się para i panuje wysoka temperatura. Pod wpływem ciepła polistyren mięknie, a czynnik spieniający rozszerza się i „rozpycha” strukturę od środka. To bardzo efektywny proces – każda granulka może zwiększyć swoją objętość nawet kilkukrotnie. Powstają lekkie, porowate ziarna, które są dużo większe niż pierwotne granulki (ponieważ tworzą je mikroskopijne komórki wypełnione gazem).
3. Sezonowanie
Po wstępnym spienieniu materiał nie nadaje się jeszcze do formowania. Jest przemieszczany do silosów lub zbiorników, gdzie przez pewien czas stabilizuje się i odpoczywa. Z granulek częściowo uchodzi nadmiar pary i gazu, a do ich wnętrza przenika powietrze. Dzięki temu wyrównuje się ciśnienie wewnętrzne, poprawia się stabilność wymiarowa i zmniejsza ryzyko, że materiał później będzie się deformował. To bardzo ważny etap, bo bez niego gotowy styropian mógłby być nierówny, zbyt miękki albo niestabilny.
4. Formowanie
Spienione i ustabilizowane granulki trafiają do formy. Następnie ponownie działa na nie para wodna, ale już w kontrolowanych warunkach. Ciepło powoduje, że powierzchnie granulek lekko się uplastyczniają, a pod wpływem ciśnienia łączą się ze sobą. Wtedy to właśnie dochodzi do właściwego formowania – ziarna samoczynnie sklejają się, tworząc jednolitą bryłę. W zależności od technologii można w ten sposób uzyskać gotowy element o określonym kształcie, np. opakowanie czy wkład ochronny.
5. Chłodzenie i ponowne dojrzewanie
Po wyjęciu z formy materiał jest jeszcze ciepły i wciąż ciepły i podatny na odkształcenia i pęknięcia. Bloki styropianowe zostawia się na jakiś czas do ostygnięcia i tzw. dojrzewania. To czas, w którym struktura materiału stabilizuje się, wyrównuje naprężenia wewnętrzne. Dzięki temu materiał osiąga docelowe właściwości mechaniczne. To bardzo ważny etap, który decyduje o trwałości i efektywności materiału.
6. Cięcie i profilowanie
Po osiągnięciu stabilności, materiał można poddawać – jeśli konieczne – dalszej obróbce. Dla przykładu, jeśli większy blok ma być pocięty na płyty o określonej grubości, robi się to za pomocą rozgrzanych drutów lub specjalnych maszyn tnących, które pozwalają uzyskać równe krawędzie. W zależności od potrzeb, krawędzie można frezować i formować w dowolne kształty.
Styropian opakowaniowy a styropian budowlany
Styropian opakowaniowy i budowlany, choć wykonane z tego samego surowca – polistyrenu ekspandowanego (EPS) – różnią się parametrami technicznymi.
Styropian opakowaniowy jest lekki, bardziej elastyczny i odporny na wstrząsy, dzięki czemu skutecznie chroni produkty w transporcie, natomiast jego gęstość i wytrzymałość mechaniczna są relatywnie niskie.Z kolei styropian budowlany charakteryzuje się znacznie większą twardością oraz odpornością na ściskanie, co pozwala na jego zastosowanie w izolacji termicznej ścian, podłóg czy dachów.
Różnice te wynikają z odmiennego przeznaczenia materiału – w budownictwie ważna jest trwałość i stabilność parametrów, podczas gdy w logistyce liczy się przede wszystkim zdolność amortyzacji i ochrona przewożonych towarów.
Różnice w produkcji
Styropian budowlany wytwarzany jest przy wyższym stopniu sprasowania i kontrolowanej gęstości, co zapewnia mu odpowiednią wytrzymałość mechaniczną oraz właściwości izolacyjne, natomiast styropian opakowaniowy produkuje się z większym udziałem powietrza, dzięki czemu uzyskuje on lekką, bardziej elastyczną strukturę zdolną do absorbowania energii uderzeń.
Różnice w utylizacji
Pamiętaj, że styropianu budowlanego dotyczą inne zasady utylizacji niż materiału opakowaniowego. Szerzej opisaliśmy to w dalszej części artykułu. Różnica ta wynika przede wszystkim z poziomu zanieczyszczenia oraz sposobu użytkowania obu materiałów – styropian budowlany często zawiera resztki zapraw, klejów czy tynków, przez co klasyfikowany jest jako odpad budowlany, natomiast styropian opakowaniowy, o ile jest czysty, może być traktowany jako odpad nadający się do recyklingu w ramach standardowej segregacji.
Przeczytaj więcej: Gdzie wywieźć materiały budowlane?
Gdzie styropian znajduje zastosowanie?
Oto kilka głównych zastosowań tego popularnego materiału:
- Izolacja termiczna – styropian jest powszechnie stosowany do izolacji budynków. Zapewnia skuteczną ochronę przed utratą ciepła w sezonie zimowym oraz przed nadmiernym nagrzewaniem się budynku latem.
- Izolacja akustyczna – dzięki swojej strukturze materiałowej styropian może również redukować przenikanie dźwięków, co czyni go popularnym materiałem do izolacji akustycznej w budynkach.
- Opakowania i ochrona mechaniczna przesyłek – ze względu na swoją lekkość, wytrzymałość i właściwości izolacyjne, styropian jest często stosowany do produkcji opakowań do transportu i przechowywania produktów spożywczych, farmaceutycznych czy też elektroniki.
- Modelarstwo – za sprawą łatwej obróbki i kształtowania styropian jest popularnym materiałem w modelarstwie do tworzenia makiet, scenografii oraz elementów dekoracyjnych.
- Płyty warstwowe – styropian może być również wykorzystywany jako rdzeń do produkcji płyty warstwowej wykorzystywanej w konstrukcjach budowlanych do tworzenia lekkich i izolowanych powierzchni.
Gdzie wyrzucić styropian?
Styropian to materiał, który należy wyrzucać w zależności od jego rodzaju:
- Styropian opakowaniowy – powinien znaleźć się w pojemniku na tworzywa sztuczne i metale (żółty pojemnik na śmieci). Jeśli jako konsument otrzymasz np. elektronikę zapakowaną w ten materiał, to bez trudu możesz pozbyć się go w ten sposób. Pamiętaj jednak, że w przypadku namiaru tego materiału, konieczne może być zgłoszenie się do PSZOK-a lub zamówienia kontenera.
- Styropian budowlany – to materiał, który możesz umieścić w kontenerze na zmieszane odpady budowlane, który łatwo zamówisz w zamow-kontener.pl. Z kontenera możesz skorzystać zarówno jako osoba indywidualna, jak i klient biznesowy. Działamy na terenie całej Polski, a kontener często możemy podstawić w ten sam dzień.
Kontener na odpady budowlane to najwygodniejsze rozwiązanie, które pozwoli sprawnie pozbyć się większych ilości tego materiału. Pojemnik podstawiamy na miejsce inwestycji i odbieramy po zapełnieniu, przekazując odpady do prawidłowej utylizacji.
Z kolei PSZOK może okazać się wystarczający, gdy styropianu jest relatywnie niewiele, jednak zbyt dużo, by wyrzucić go do pojemników komunalnych. Dotyczy to styropianu opakowaniowego – wariantu budowlanego nie można umieszczać w “zwykłych” śmietnikach w żadnej ilości. W PSZOK-ach często obowiązują limity przyjęć materiałów i nie każdy punkt przyjmuje ten sam rodzaj odpadów.
Przeczytaj więcej: Co można wywieźć na PSZOK?
Potrzebujesz kontenera?
Dowiedz się więcej
