Metale to materiały o wyjątkowej trwałości i odporności na czynniki zewnętrzne, dlatego ich rozkład w środowisku może trwać setki, a nawet tysiące lat. Pomimo tego, że część z nich może ulegać korozji czy utlenianiu, nie oznacza to ich pełnej biodegradacji. Co dzieje się z metalem, gdy trafia na wysypisko, i dlaczego jego recykling ma tak ogromne znaczenie?
Różne metale – różny czas rozkładu
Nie istnieje jeden, uniwersalny czas rozkładu metali, ponieważ wszystko zależy od ich rodzaju i składu chemicznego. Metale nie są biodegradowalne w tradycyjnym rozumieniu tego słowa – nie rozkładają się pod wpływem działania mikroorganizmów. Ich „rozkład” oznacza raczej procesy fizykochemiczne, takie jak korozja, utlenianie czy erozja mechaniczna.
- Aluminium – może przetrwać w środowisku od 200 do 500 lat, zanim ulegnie znaczącym zmianom. Jednocześnie należy do najbardziej opłacalnych surowców wtórnych, które można przetwarzać praktycznie bez strat jakości.
- Żelazo i stal – w obecności wilgoci i tlenu zaczynają korodować. Procesy te są jednak powolne i całkowity rozpad może trwać od 100 do ponad 300 lat, zależnie od warunków i grubości materiału.
- Miedź – choć ulega utlenianiu, tworząc charakterystyczny zielonkawy nalot (patynę), może zachować strukturę przez wiele setek lat, zwłaszcza w suchych warunkach.
- Ołów, cynk czy cyna – są bardziej podatne na czynniki chemiczne, lecz nadal ich pełny rozpad to kwestia kilkuset lat.
Warunki środowiskowe a trwałość metalu
Korozja, jako główny proces degradacji metalu, zależy od takich czynników jak wilgotność powietrza, zasolenie, temperatura oraz obecność związków chemicznych. W środowisku morskim lub w glebie o dużej zawartości kwasów metale korodują szybciej. Jednak nawet w takich warunkach nie dochodzi do ich całkowitego rozkładu w krótkim czasie.
W warunkach składowiskowych, gdzie dostęp powietrza i wody może być ograniczony, tempo degradacji metali drastycznie spada. W efekcie, nawet niewielkie przedmioty wykonane z metalu – np. puszki aluminiowe czy gwoździe – mogą przetrwać w środowisku niezmienione przez kilka stuleci.
Czy metale są szkodliwe dla środowiska?
Niektóre metale ciężkie – takie jak ołów, kadm czy rtęć – mogą mieć negatywny wpływ na środowisko i zdrowie człowieka, szczególnie jeśli zostaną uwolnione do gleby lub wód gruntowych. Związki metali mogą przenikać do łańcucha pokarmowego, kumulując się w organizmach i wywołując skutki toksyczne.
Z drugiej strony metale szlachetne i kolorowe (jak miedź czy aluminium) nie są toksyczne w swojej pierwotnej formie, lecz ich obecność w środowisku w dużych ilościach wiąże się z problemem zaśmiecenia i stratą cennych surowców.
Recykling metali – najlepsze rozwiązanie
Choć metale rozkładają się bardzo wolno, posiadają inną, bardzo ważną cechę: można je praktycznie w całości odzyskać i przetworzyć. Recykling metali, zwłaszcza aluminium, miedzi czy stali, pozwala nie tylko ograniczyć zużycie surowców naturalnych, ale także zmniejszyć emisję CO₂ i zużycie energii.
Dla przykładu, recykling jednej puszki aluminiowej pozwala zaoszczędzić energię wystarczającą do zasilenia żarówki przez kilka godzin. Recykling metalu zużywa nawet do 95% mniej energii niż jego produkcja pierwotna.
Metal może istnieć przez tysiąće lat
Odporność metali na rozkład sprawia, że są częstym przedmiotem badań archeologicznych. Broń, narzędzia, biżuteria czy elementy konstrukcyjne znajdowane przez archeologów przetrwały często tysiące lat, mimo że uległy częściowej degradacji.
Współczesne odpady metalowe, pozostawione w naturze, mogą przetrwać równie długo – co czyni je trwałym śladem naszej cywilizacji. Zamiast pozwolić im zalegać w środowisku, należy konsekwentnie je odzyskiwać.
Potrzebujesz kontenera?
Dowiedz się więcej
