Recykling odpadów – jak przebiega? Jakie odpady można przetworzyć?

Statystyczny Europejczyk w ciągu roku wyrzuca blisko pół tony odpadów. Tak naprawdę, gdyby nie proces przetwarzania, pewnie już dawno zużylibyśmy większość zasobów naszej planety. Segregując odpady oraz przetwarzając je ponownie, chronimy środowisko naturalne przed zanieczyszczeniami, a nas samych przed utratą dostępu do surowców. Rezygnując z surowców naturalnych na rzecz wtórnych, wspieramy zrównoważony rozwój. Niestety nie każdy materiał możemy odzyskać, co oznacza, że część z nich jest składowana, a następnie poddawana właściwej utylizacji – również w zgodzie z dobrem naszej planety. Czym natomiast jest recykling odpadów i które odpady możemy oddać do recyklingu?

Recykling śmieci – co to takiego? Jak wygląda?

Recykling to nic innego, jak proces przetwarzania zużytych materiałów na surowce, które mogą zostać ponownie wykorzystane na etapie produkcyjnym. Zastanawiałeś się kiedyś, jak wygląda cały ten proces? Początkowo wszystko to, co wyrzucamy do przydomowych pojemników na śmieci, zostaje odebrane, a następnie wywiezione do miejsca przetwarzania. Co dalej? Wszystkie odpady są sortowane, czyszczone, a następnie przetwarzane w sposób odpowiedni dla danego surowca. Każdy materiał to inny sposób przetwarzania – papier zostaje rozpuszczony w wodzie i w takiej postaci jest formowany w nowe arkusze. Recykling plastiku to najczęściej jego przetopienie, a następnie wytworzenie granulatu, z którego korzystają np. producenci opakowań lub innych produktów z plastiku. Przetworzenie szkła najczęściej polega na jego ponownym przetopieniu.

Metody recyklingu

Recykling może być realizowany na kilka różnych sposobów, w zależności od rodzaju odpadu oraz możliwości technologicznych. Najczęściej stosowaną metodą jest recykling mechaniczny, polegający na rozdrabnianiu, sortowaniu i przetwarzaniu odpadów w celu uzyskania surowca wtórnego, np. granulatu z plastiku czy stłuczki szklanej. W przypadku materiałów trudnych do ponownego użycia stosuje się recykling chemiczny, który umożliwia rozkład odpadów na związki chemiczne i ponowne ich wykorzystanie w produkcji. Istnieje również recykling biologiczny, dotyczący głównie bioodpadów, w ramach którego odpady ulegają kompostowaniu lub fermentacji. 

Uzupełnieniem tych metod jest odzysk energetyczny, wykorzystywany tam, gdzie recykling materiałowy nie jest już możliwy.

Proces recyklingu krok po kroku – jak przebiega cały proces?

Proces recyklingu rozpoczyna się od prawidłowej segregacji odpadów, która ma istotne znaczenie dla dalszego przetwarzania. Głowne etapy recyklingu to odbiór, transport i właściwe przetwarzanie odpadów. 

Odpady są odbierane i transportowane do instalacji przetwarzania, gdzie poddaje się je dokładnemu sortowaniu – zarówno ręcznemu, jak i mechanicznemu. Kolejnym etapem jest oczyszczanie i przygotowanie materiału, np. mycie plastiku czy kruszenie szkła. Po przygotowaniu odpady trafiają do właściwego procesu recyklingu, w którym zmieniają swoją formę i stają się surowcem wtórnym. Ostatnim krokiem jest ponowne wykorzystanie przetworzonych materiałów w produkcji nowych wyrobów, co pozwala ograniczyć zużycie surowców naturalnych i ilość odpadów trafiających na składowiska.

Rodzaje recyklingu

Recykling można podzielić na kilka podstawowych rodzajów, w zależności od sposobu przetwarzania odpadów oraz efektu końcowego, jaki chce się uzyskać. Recykling materiałowy polega na bezpośrednim przetwarzaniu odpadów w nowe produkty lub półprodukty o podobnych właściwościach. Przykładem jest przetapianie szkła na nowe opakowania lub przerób plastiku na granulat, z którego powstają kolejne wyroby. Ta forma recyklingu jest jedną z najczęściej stosowanych i najbardziej pożądanych z punktu widzenia ochrony środowiska.

Kolejną formą jest recykling surowcowy, nazywany także chemicznym, który polega na rozkładzie odpadów na ich podstawowe składniki. W tym procesie materiały są przetwarzane do postaci pierwotnych surowców lub związków chemicznych, które mogą zostać ponownie wykorzystane w produkcji. Tego typu recykling stosuje się przede wszystkim w przypadku tworzyw sztucznych lub materiałów trudnych do przetworzenia metodami mechanicznymi.

Wyróżnia się także recykling organiczny, obejmujący odpady biodegradowalne. Polega on na kompostowaniu lub fermentacji bioodpadów, dzięki czemu powstaje kompost lub biogaz wykorzystywany energetycznie. Uzupełnieniem systemu jest odzysk energetyczny, który pozwala na wykorzystanie wartości energetycznej odpadów poprzez ich spalanie w kontrolowanych warunkach. Choć nie jest to recykling w ścisłym znaczeniu, stanowi istotny element nowoczesnej gospodarki odpadami i ogranicza ilość odpadów trafiających na składowiska.

Jakie materiały można odzyskać? Zalety recyklingu

Co ważne, określenie recykling może odnosić się nie tylko do przetwarzania odpadów, ale także innych, już zużytych materiałów, jak np. baterie, urządzenia elektroniczne, opony itp. To także metoda przetwarzania odpadów budowlanych, poremontowych i innych. Tego typu pozostałości, jak gruz betonowy czy gruz ceglany odbierane są z placu budowy, a następnie sortowane i poddawane rozdrobnieniu. Powstałe w ten sposób kruszywo jest doskonałym materiałem budowlanym.

Recykling zdecydowanie pomaga zmniejszyć ilość odpadów, które trafiają na składowiska, a także ogranicza zużycie nowych surowców naturalnych. Przykładowo, recykling jednej tony papieru pozwala zaoszczędzić około 17 drzew, prawie 30 litrów wody oraz energię potrzebną do zasilania domu przez kilka miesięcy! Natomiast recykling plastikowych butelek redukuje ilość zużytego paliwa potrzebnego do ich produkcji nawet o 75%, a recykling aluminium pozwala zaoszczędzić do 95% energii w porównaniu z jego ponownym wytworzeniem. To naprawdę wiele!

Produkty z recyklingu – przykłady 

Produkty z recyklingu są dziś powszechnie wykorzystywane w wielu branżach i coraz częściej zastępują wyroby powstające z surowców pierwotnych. Dzięki ponownemu przetwarzaniu odpadów możliwe jest ograniczenie zużycia zasobów naturalnych oraz zmniejszenie ilości śmieci trafiających na składowiska. Materiały z recyklingu znajdują zastosowanie zarówno w codziennych produktach, jak i w przemyśle czy budownictwie.

• Papier i tektura – zeszyty, kartony, opakowania, ręczniki papierowe i papier toaletowy.
• Szkło – butelki, słoiki oraz inne opakowania szklane powstające z przetopionej stłuczki.
• Tworzywa sztuczne – butelki, pojemniki, worki na odpady, meble ogrodowe, a także włókna wykorzystywane w odzieży sportowej i innej (np. bluzy polarowe).
• Metale – puszki, elementy konstrukcyjne, części samochodowe i narzędzia.
• Bioodpady – kompost stosowany w ogrodnictwie i rolnictwie oraz surowce do produkcji biogazu.
• Materiały budowlane – kruszywa, płyty izolacyjne i elementy wykończeniowe wykorzystywane w budownictwie.

Kontener na śmieci

Niewielkie ilości odpadów segregujemy i wyrzucamy do przydomowych pojemników na papier, szkło, plastik, odpady biodegradowalne oraz zmieszane odpady komunalne. Co w przypadku dużych ilości odpadów? Jak się ich pozbyć? Jednym z najkorzystniejszych rozwiązań jest wynajem kontenera na gruz, zmieszane odpady opakowaniowe, odpady budowlane, poremontowe, papę, gabaryty i wiele innych. To najkorzystniejszy i najszybszy sposób z możliwych, obecnie dostępnych na rynku, a co najważniejsze – ekologiczny. Niepotrzebne śmieci zostaną od Ciebie odebrane i poddane recyklingowi, a pusty kontener powróci do swojej pracy. I tak bez końca. To o wiele lepszy sposób, niż wyrzucanie dużej ilości śmieci na własną rękę, a co gorsza bez poszanowania środowiska naturalnego, prawda?